الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )

678

الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )

حذر شوند از جنگيدن با پيغمبر و بترسند از آنكه بر سر آنها آيد آنچه بر سر كفار جنگنده با مسلمانان آمده . 3 ) - وظيفهء آموختن فقه متوجه به كوچ‌كننده‌ها است و مقصود اين است كه همهء مؤمنان نمىتوانند كه از وطن خود كوچ كنند و گرد پيغمبر آيند براى آموختن امور دين ، و وطن خود را خالى كنند ولى بايد از هر ناحيه طائفه‌اى كوچ كنند تا سخن آن حضرت را بشنوند و دين را از او بياموزند و سپس به قوم خود برگردند و براى آنها بيان كنند و آنها را بيم دهند . و از جبائى نقل شده است گويد : مقصود از كوچ در اينجا مسافرت براى طلب علم است و آن را نفر و كوچ تعبير كرده براى اينكه آن جهاد با دشمنان دين است . انتهى . ولى بيانى كه امام ( ع ) در اين حديث براى آيه كرده است بايد پيروى شود و منافاتى با تفسيرها ندارد ، زيرا ممكن است مقصود اين باشد كه كوچ براى تحصيل علم به شخص امام داخل مضمون آيه است ، بلكه از مهمترين موارد آن است و منافاتى با عموم آيه راجع به طلب علوم لازم ديگر ندارد و راجع به همان معنى سوم مىشود ، و به اين آيه براى حجيت خبر واحد هم استدلال شده و اين خبر مشعر است كه تا امام زنده است تحصيل علم نسبت به امام آينده واجب نيست ، پايان نقل از مجلسى ( ره ) . آنچه در اينجا بايد مورد توجه باشد اين است كه معرفت امام از اصول است و نسبت به آن تحصيل علم قطعى لازم است و وجوب معرفت امام عينى است ، ولى معرفت سائر احكام وجوب كفائى دارد و در آن تحصيل علم قطعى لازم نيست بلكه به دليل معتبر اكتفاء مىشود ، و اگر بخواهيم از اين آيه استفادهء هر دو حكم را بنمائيم بايد وجوب آن شامل وجوب عينى و كفائى هر دو باشد و تفقّه كه موضوع حكم است شامل علم قطعى و ظن معتبر هر دو باشد .